Poëzieweek 2017 - Er wordt wat afgedicht

@Poezieweek #gedichtendag

Er wordt wat afgedicht

als er dan toch nog wat gedicht moet worden,
de gaskraan..., die moet dicht,

Een hebberige hand - Gedichtendag 2017-01-26

Gedichtendag...
... verdichten van gedachten
waarom nog dichten
als je huis langzaam vergaat,
                                  revolutiebouw van na de oorlog
                                   een boerderij die er al eeuwen staat
waarom in gedachten vluchten
nee, voor ’n gedicht… is 't te laat.

Gasfakkel-estafetteloop - Hoal t Gas Terug Noar Grunn

Hoal t Gas Terug => naor Grunn

Update 27-01-2017

Uitstel is geen Afstel

De geplande gasfakkel-estafetteloop van Den Haag naar Groningen wordt verdaagd.

In goed overleg met de organisatoren van de (aansluitende) Grote Fakkeloptocht door Groningen Stad…

is besloten de actie 'Hoal t Gas Terug Noar Grunn' te verplaatsen naar een nader te bepalen datum met voor de deelnemers iets aangenamer condities dan het huidige winterweer.

De deelnemers die zich al gemeld hadden (hulde) zijn nou bepaald niet bepaald (winter)watjes te noemen…,

maar de kans al (traag in looptempo) fietsend te verkleumen vinden wij onverantwoord groot.

Ook voor alle aanhaak- en afhaak-lopers zouden de te verwachten winterse omstandigheden waarschijnlijk geen pretje zijn.

Dus…

• … voor alle enthousiastelingen die hun medewerking al hadden toegezegd:

We rekenen op jullie zodra we een nieuwe datum hebben geprikt.

Ook straks kunnen we alle lopers, meefietsers, slaapplaats aanbieders weer hard gebruiken

• … voor alle mensen die deze actie moreel of anderszins ondersteunen:

Blijf dat vooral doen en deel/retweet de berichtgeving over dit evenement waar maar mogelijk. 

En voor iedereen die op 7 februari 2017 toch niets beters te doen heeft:

Kom naar Groningen Stad en loop mee in het fakkel-protest

https://www.facebook.com/events/575589459311368/

kerstVERDAGten

(en dus geen Kerstgedachten)

Je kan pas zeggen dat 't kerst is...

als er ook een kerstmis-mis is.

Niet dat..., als ik dan zo'n kerst-mis mis...

ik die mis... dan ook echt mis...,

mij mischien wel in de dag vergis...,

er niet ook een stil verlangen naar de kerstdis is.

Het Aardgasdebacle - Wie betaalt wat (stand oktober 2016)

In een blog van afgelopen zondag (23 oktober 2016)...,

berichtgeving - kost Groningse aardbevingsschade NAM echt 'al' €1,1 miljard..., 

werden al vraagtekens gezet bij de berichtgeving over de kosten die de NAM zegt te maken.

Een kritische blik op al dat cijfergeweld van de in diverse media gepresenteerde cijfertjes was genoeg om te zien dat niet het hele verhaal verteld.

Snel rekenend werd al snel duidelijk dat de schadeafhandeling de NAM (netto) veel minder moest kosten dan die ruime miljard in de krant.

De cijfers in de media kwamen uit de het volgende rapport:
NCG - Kwartaalrapportage juli t/m september 2016 .

Het kon dus geen kwaad dat rapport eens grondiger te bekijken.

Twee kwestie sprongen meteen in het oog:

• de onwaarschijnlijk grote disbalans tussen...
  - enerzijds het op pag-28 genoemde bedrag voor schadeherstel (in het 3e kwartaal €22,8-miljoen)
  - anderzijds het aantal schade-rapporten met aanbod tot schadeherstel (1.842) emn het gemiddeld uitgekeerde schadebedrag (€656,63 per geval)
• dat nergens in de financiële tabellen ook maarte één cijfer gerept werd over de 64% die Kamp zegt bij te passen voor elk €uro die de NAM kwijt is aan de 'Aarbevingsschade'. 

Het Aardgasdebacle: de kosten voor onze samenleving als geheel

Al komt de baat ook nog zo snel…

… de kost die achterhaalt haar wel.

In een lezersreactie in het FD op: (berichtgeving - kost Groningse aardbevingsschade NAM echt 'al' €1,1 miljard) ... een eerder blogartikel dat ook als lezersreactie was geplaatst in het FD-artikel 2016-10-22 vroeg Job Roël** zich o.a. af wat de 'aardgascarrousel' de Nederlandse belastingbetaler (uiteindelijk) gaat kosten.

Maar valt er wel antwoord te geven op zo'n vraag...;

exact aangeven wie wat moet bijpassen en dus wat het de belastingbetaler gaat kosten wordt lastig.

berichtgeving - kost Groningse aardbevingsschade NAM echt 'al' €1,1 miljard

Een berichtje in diverse media** op zaterdag 22 oktober 2016:
"...Groningse aardbevingsschade kost NAM €1,1 miljard..."

Arme NAM…,

ze moesten ’al’ bijna €1,1-miljard ophoesten aan schadeherstel en bijkomende kosten.

Kloppen die cijfers wel of moeten we eerder denken aan iets richting een derde van dat bedrag. 

De cijfers:

Mijnbouw en Bodembeweging - meten wat we willen en wat we moeten weten

Onafhankelijk Meten - Kan dat?

De afgelopen maanden heb ik op verschillende momenten mee mogen doen aan het circus van dat de NCG (Nationaal Coördinator Groningen)

Een aantal van de bijeenkomsten ging over de door velen in Groningen geuite wens te komen tot een beter en vooral meer door de gehele bevolking gedragen en vertrouwd instrumentarium of zelfs instituut dat de effecten van mijnbouw en mijnbouwschade dientengevolge door doelgerichte metingen in kaart zal brengen.

Binnen de huidige Groninger constellatie dus een uitgesproken kans voor het Circus van Hans Alders (NCG) het voortouw te nemen en met veel gebabbel partijen bij elkaar te brengen; 15 juni was het zover.

Als nieuwbakken lid van de werkgroep OMEM mocht ook ik aanschuiven bij verschillende werksessies die door de NCG waren uitbesteed aan het EPI-kenniscentrum (wie bedenkt zo'n naam?). Bij de eerste gelegenheid hield Hans Alders zelf een leuk, kort inleidend praatje en verontschuldigde zich dat hij maar kort aanwezig kon zijn omdat zijn bomvolle agenda hem noopte nog dezelfde middag ook een woninginspectie te doen (ongetwijfeld een versterkt exemplaar dat die dag werd 'opgeleverd').

NAM-Schadeprotocol vergeleken met de CVW-praktijk

dammage-control i.p.v. van inventarisatie, vergoeding en herstel van schade...,

hoe het 't CVW er bewust een potje van maakt.

Wie schade heeft en zich meldt bij het CVW* krijgt een volgens het CVW blijkbaar deskundige schade-expert op z'n dak gestuurd. Vervolgens doet deze 'deskundige' 'schade-expert' een z.g. eerstelijns opname waarbij deze alle schades** inventariseert, daarbij wordt je al vrijwel direct geconfronteerd met het z.g. schadeprotocol en de daaruit voortvloeiende schadeclassificaties A-, B- en C-schades.

A-, B- en C-schades..., een juridisch construct.

De in het 'officiële' Schadeprotocol gedefinieerde A-, B- en C-schades zijn niet meer dan een puur juridisch construct bedoeld om (verdere) aansprakelijkheid van de NAM-c.s. uit te sluiten.

Daarbij is vooral de classificatie B-schade een sluipmoordenaar, een wolf in schaapskleren, maar daarover later meer. Met de classificaties A- danwel C-schade is op zich niet zoveel mis, tenminste als het schadeprotocol netjes zou worden gevolgd. De vraag is dus of dat in de praktijk ook gebeurt; Het antwoord is domweg "...Neen..." in de uitvoering wordt (bewust!!!) een loopje genomen met zowel de letter als de intentie van het 'officiële' schadeprotocol.

Shell zegt sorry; nou en - Het rugzakje van de Shell

Het rugzakje van de Shell

Bij monde van Marjan van Loon zegt Shell sorry.

Sorry tegen de Groningers, de Groningers die natuurlijk het overgrote deel van de lasten van de de gaswinning waaraan wij in Nederland toch allemaal onze welvaart te danken hebben…gehad. En daarom verdienen de Groningers ook echt onze steun. En dus zegt Marjan van Loon ”…het_spijt_me-sorry…”.

De NAM - Van welke planeet komen ze eigenlijk?

De NAM zegt het vertrouwen op op in Vergnes Expertise uit Leek.

Reden zou de gebrekkige kwaliteit en dan m.n. de weinig steekhoudende onderbouwing van schadeoorzaken en het regelmatig voorkomen van dezelfde tekstpassages en dus kopieerwerk uit andere/eerdere schaderapporten.

De NAM komt niet zelfstandig tot dergelijk vergaande conclusies over een schade-expert die hun blijkbaar 'iets' te kritisch is…;

Open brief aan de Tweede Kamer - Morele en ethische grondslag voor de Mijnbouwwet - een eerlijker bewijslast

Noordbroek, 29 juni 2015

Open Brief aan:

 Liesbeth van Tongeren en met haar…

alle overige leden van de Tweede Kamer

Geachte vrouw van Tongeren, beste Liesbeth,

en met u alle overige leden van de Tweede Kamer 

(en alle verdere lezers/geadresseerden);

onlangs verzuchtte u dat van alle eMail en brieven die uit het land kreeg over de beleidsterreinen die u in uw portefeuille behartigt, verreweg de meeste gaan over de problemen rond de gaswinning in Groningen…;

Ook deze eMail gaat over deze problematiek…;

Maar laat ik het breder trekken door het meer specifiek te hebben over de morele/ethische grondslagen van de Mijnbouwwet en wat die mijnbouwwet zou moeten bewerkstelligen m.b.t. tot partijen die te lijden hebben van (ernstige) mijnbouwschade als gevolg van de mijnbouwactiviteiten in hun omgeving.

Bodemvolumeverlies door de jaren heen (en wat ons nog te wachten staat)

Wie denkt dat we het ergste hebben gehad moest de volgende grafiekjes maar eens heel goed bekijken.
E.e.a. laat zien wat het bodemvolumeverlies a.g.v. de gaswinning is en nog gaat zijn.
We zitten grofweg op ⅓ van het te verwachten totaal aan bodemvolumeverlies.
En dat doet het ergste vrezen voor wat ons aan bevingen nog te wachten staat; Immers het verlies aan bodemvolumeverlies is de hoofdoorzaak van onze be(le)vingen.

Deze grafiek laat het verlies aan bodemvolume zien van 1959-2016 en van 2016-2041.

De rode stippellijn markeert het eind van 2015 en het begin van 2016 en daarmee het bodemvolume verlies tot nu/dan toe...,
daaronder het bodemvolumeverlies dat ons nog te wachten staat...,

tenminste als we ervan uitgaan als de gaswinning (in het huidige tempo) wordt voortgezet.

Reactie is geen Actie - De Derde Wet van NAMton

Reactie is geen Actie

De Derde Wet van NAMton

Dinsdag 7 juni 2016 zond Brandpunt een indringende reportage uit over hoe de NAM omgaat met mensen met Mijnbouwschade. De eenzame strijd van een Groningse boer.
In dit geval het verhaal van de familie Nijhoff uit Kolhol bij Zijldijk.

Hoe onafhankelijk en kundig zijn de schade-experts van NAM en CVW...
In de reportage wordt niet enkel ingegaan op het verhaal van de Nijhoffs maar ook op het systeem van schadeafhandeling met zogenaamd kundige en onafhankelijke schade-experts, contra-experts en het schadeprotocol van de NAM.

Hoor en wederhoor...
De NAM wil blijkbaar niet voor de camera reageren, maar er kan wel een schriftelijke reactie af.
Op die reactie valt nog wel het één en ander af te dingen, en dat zal ik hieronder proberen kort te doen.
Het kan ook nog veel uitgebreider, maar wie leest het dan nog.

De eenzame strijd van een Groningse boer tegen de Staat en de NAM

De zaak Nijhoff tegen de Staat en de NAM

De familie Nijhoff woont en werkt al generaties lang op een eeuwenoude boerderij waarvan de bouwgeschiedenis tenminste 5 eeuwen teruggaat en waarschijnlijk nog verder. Het is weliswaar officieel geen (Rijks-)monument maar het ontegenzeggelijk een stukje waardevol historisch erfgoed.
De boerderij heeft de eeuwen goed doorstaan en is door de familie altijd goed onderhouden, ze zijn er fier en trots op zoals Groningse boeren dat kunnen, trots op hun bezit en trots zich ten volle bewust van de historie.

De boerderij van de Nijhoffs, het Feldwerder Voorwerk, heeft inmiddels veel schade, mijnbouwschade, zoveel dat er waarschijnlijk geen redden meer aan is...;

Vallende Schoorstenen, de NAM/CVW en Asterix (en Obelix)

Vallende Schoorstenen...
overeenkomsten tussen de NAM/CVW en Asterix

’t Lijkt erop dat de NAM en dus ook het CVW voor het Groninger ’aardbevingsgebied' maar voor een ding echt bang zijn...,
... namelijk vallende schoorstenen.
De vraag is of deze vrees even (on)gegrond is als de vrees van Asterix en Obelix dat de Belenos in zijn toorn de Hemel op hun hoofd zal laten vallen...,
of is er wel degelijk een wezenlijk gevaar dat hier schoorstenen, als (in)direct gevolg van de hier te verwachten aardbevingkracht,  al dan niet massaal van de daken vallen.

Zandfonteinen - niet elke molshoop, in de schuur, is een molshoop

Zandfonteinen…,

niet elke molshoop, in de schuur, is een molshoop

Onlangs zei een van onze buren, die die één boerderij verderop wonen, dat ze nou toch zoiets vreemds hadden; Ze hadden molshopen in de schuur.   

„In de schuur”, vroeg ik, „dat lijkt me toch stug, wat hebben die mollen daar nou te zoeken? Onder de (met klinkers en beton verharde) vloer van zo’n immens grote oude schuur zit toch geen voedsel voor mollen? En dan nog, dan moeten die beestjes helemaal diep onder de fundering doorgegraven hebben om vervolgens de kop te stoten tegen de klinkers net zo lang tot ze een gaatje/spleetje gevonden hebben, om het zand voor zo’n molshoop door naar boven te wurmen; À propos, wurmen, hoofdvoedsel voor veel mollen, die hebben ook niks te zoeken onder zo’n schuurvloer.” 

De buren konden enkel beamen wat ik zei, en toch die molshopen in de schuur die waren er; mooie grote hopen van fijn 'wit' zand. En als het geen mol geweest was, wat dan. Mieren misschien? Maar midden in onze (zomerse) winter in een onverwarmde schuur; Ook mieren lagen niet echt voor de hand.

Opbrengst en ruimtebeslag van zonneakkers (PV) versus windparken

Over Zonneakkers en Windmolens

Onlangs werd (door tegenstanders van windmolens op land) het nieuws over de mogelijke aanleg zonneakkers in onze omgeving weer als een overwinning gevierd.

Ik ben (als voorstander van zonneenergie) helemaal niet zo blij met die zonneakkers vol met PV-zonnepanelen. Ik vind het eigenlijk pure verspilling van kostbare (landbouw)grond danwel gronden die anders nuttig kunnen worden gebruikt voor woningbouw/industrie (uiteraard wel met zonnepanelen op het dak); kortom we leven in een dicht bevolkt landje waar we doordacht(er) moeten omgaan met de spaarzame (vrije) ruimte. 

En ik ben blijkbaar niet de enige die er zo over denkt.. 

Afgelopen maandagavond, na afloop van de lezing het Nut met Rein Herber van de RUG als gastspreker over aard(gas)bevingen, bleek ik naast iemand te zitten die zich ook ’kwaad’ maakte over die zonneakkers. 

’t was Piet de Winter, en je kan hem moeilijk verwijten tegen zonneenergie te zijn, (de daken van het eigen boerenbedrijf liggen vol met panelen). Maar hij wond zich op over de verspilling van land en de ’domheid’ van mensen die denken dat het simpel is 1 windmolen van 5MW of 6 MW te vervangen door een zonneakker met een vergelijkbare opbrengst.

donderslag bij hel’dre hemel

donderslag bij hel’dre hemel

Gisteravond,

bijna al nacht,

een donderslag,

echt/geheel onverwacht,

bij hel’dre hemel,

diep uit de grond,

een brullend geluid

dat ons huis niet weerstond.

Nieuwe Oogst - zonneakker nachtmerrie voor bodem

Duurzame energie is niet alleen duurzaam...

het is ook hot-business.

Maar niet alles wat duurzaam lijkt is het ook echt, en dat geldt waarschijnlijk ook voor het Sunbrouck-project van Duurzaam Menterwolde.

Grond is schaars in dit land. Dat geldt zowel voor natuur als voor cultuurgrond (ongeacht of het nu landbouwgrond is of  grond voor woningbouw, wegen en industrie, etc.). We moeten er dus zuinig en wijs mee omgaan.Om die reden is het niet slim om met zonnepanelen grote arealen landbouwgrond te, maar dat geldt evenzeer voor het volplempen van (nog) braakliggende bouwgrond voor woningbouw en industrie; Als er eenmaal panelen zijn geplaatst krijg je zo snel niet meer weg en zal als er wel weer behoefte aan bouwgrond is landbouwgrond en/of natuur moeten wijken.

Zonnepanelen horen daarom thuis thuis daken, daar zijn er genoeg van en op die manier wordt onze schaarse grond dubbel benut.

Bedek je bouwgrond met zonnepanelen dan kun je er niet meer bouwen en zelfs niet meer parkeren, doe je het op bouwland dan groeit er niets meer en kun je er niets meer van oogsten.

Onderstaand artikel uit het blad Nieuwe Oogst laat bovendien zien dat de schade aan de bodem en bodemleven ook langdurig te lijden heeft van zogenaamde zonneakkers.

Conclusie:
Zonnepanelen...

... leg ze op je dak

Nut en werking van fietshelmen

Beste Jan (van de Velde),

Je bent een mooie:

• je bent geen verklaard voorstander van fietshelmen, laat staan de wettelijke draagplicht;
• dat helmplicht niet de oplossing is (waarvan?) wordt in jouw mening voldoende aangetoond door het Canadese onderzoek waarmee dit topic werd geopend;
• het Canadese onderzoek… 
• … zegt weinig over het technische eigenschappen van fietshelmen;
• … baseert op statistische vergelijkingen tussen regio’s met en zonder helmplicht;
• … vergelijkt enerzijds de perceptie van fietsers en hun fietsgedrag en anderzijds de door ziekenhuizen als fietsgerelateerd gerapporteerde blessures;
• … geeft met bovenstaande punten weinig houvast over het voor het individu wel of niet functioneel veilgheidverhogende aspect van de fietshelm.

              

Bovenstaande aanhef was mijn reactie op een posting van Jan van de Velde in op het Wetenschapsforum eerder vandaag...

...waarop ik vervolgde:

Een lied over het waarom je Zwarte Piet 'nooit' ziet (in het donker)

Voor wie van zingen houdt…, 

hier een liedje (op de wijs van Dominique, nique nique van Soeur Sourire )…, 

hopelijk een kleine bijdrage kan leveren aan meer begrip… 

waarom Zwarte Piet zwart was, is en moet blijven…

zwart als de nacht, zwart als roet dus…

en dus niet zwart van’t/door roet

op de wijs van Dominique, nique nique van Soeur Sourire

(https://www.youtube.com/watch?v=dqXEW0MET-s) :

Veel plezier met instuderen en volgend jaar zingen (meerstemmig in koor, en liefst ook in canon-vorm):

Wat achtergrond over onze Zwarte Piet...
of moeten we hem gewoon (weer) Oele noemen...

Als roet al iets te maken zou hebben met de verschijningsvorm van de roet-zwarte danwel pik-zwarte Piet dan is de verklaring daarvoor ook (deels) terug te voeren op de verwantschap tussen Goed/God Hyelicksman Nicolaas, en de ook voor het goede huwelijk (Hyelick) wakende Wodan (en diens zoon Oele ⇒ de Maan/Maangod) die net als Sint in deze donkere dagen op zijn (achtbenig vliegend) paard langs de hemel trok (Sint doet het iets bescheidener door slechts te paard langs/over de daken te gaan).

Daarnaast bezat Wodan een mantel die hem onzichtbaar kon maken als hij die dicht om zich heen sloeg.

De zoon van Wodan (Oele) begeleide hem bij zijn nachtelijke ritten langs het zwerk en moest uiteraard (net als de raven Huginn en Muninn) Wodan te berichten wat hij zag en hoorde, daarbij kwam de tovermantel van Wodan (of had Oele er zelf ook net zo’een) goed van pas; Oele (de Maan) had tot taak de gedachten (dromen) van mensen over te brengen en dus begaf hij zich ’s nachts naar de mensen om daar aan deuren en venster te luisteren, ook keek hij in het duister van de door het oelegat (rookgat ⇒ schoorsteen), niet alleen om te luisteren maar ook om te bezien of er offerandes bij het vuur lagen (de peen en stro in de schoentjes)….,

Het stro/korenschoof (gedorst?) was een bede om vruchtbaarheid van huis en haar (huwelijk en oogst) de graankorrel/pepernoten die de goede gevers er voor terug legden een voorteken van voorspoed en goede wil van de Wodan en Oele (de goden) / Sint-Herr-Klaas en Piet.  

In ouder Nederlands (en in het Vlaams deels nog) staat Piet/Pietje voor de (nachtelijke) dood => Magere Hein(Petrus?)

Verder is Peter, Pieter, Piet, Pier en Peer verwand aan het franse Pierre en Pêr

⇒  Zwarte Piet is in het Waals/Frans Pêr Fouettard ⇒ Peer/Piet (met) de roe/zweep/gesel 

inmiddels is Pêr (=Peer/Piet) verbasterd tot Père (Vader/Eerwaarde/Pater)

Onze Zwarte Piet heeft dus minder te maken met de Noordse traditie (d.w.z. Scandinavische-Viking-traditie) als wel met Ingvaeoonse/Istvaeoonse Mythologie (dwz de Germaanse mythologie van Friezen, Chauken, Chamaven, Franken en Saksers).

De Noord-Germaanse /Scandinavische Odin-verering wijkt wat dat betreft toch weer wat af van 'onze' West-Germaanse Wodan-verering.

De verering van Oele is typisch Fries/Saksisch en West-Frankisch, en laat dat nu precies het gebied zijn waarin Piet met de roe al in de (vroege) middeleeuwen als (onzichtbare) gezel van de Sint is gaan optreden waar figuren als Krampus, Ruprecht etc, juist meer een Zuidelijker Alpine (Keltische) oorsprong hebben.

Sinterklaastradities in het algemeen...

Veel van onze Sinterklaas-tradities zijn een verwevenheid van zowel de (vroeg-)christelijke St-Nicolaes tradities en vergelijkbare tradities van voor-Christelijke/Germaanse oorspong (waarbij aannemelijk is dat een deel van de samenvallende tradities weer een gezamenlijke nog ouder oorsprong hebben).

Bij St-Nicolaes gebeurt vrijwel alles in drieën (drie-eenheid van God)…

dus als Nicolaes in de legende van de drie onbemiddelde vrijsters/maagden (vader was te arm voor het ophoesten van een bruidschat en kon zij dochters derhalve dus niet 'bemiddelen')  alsnog voor de (3) dochters een bruidschat verzorgt dan doet hij dat anoniem en in drie keer.

De eerste keer werp hij ’s nachts een buidel goud/geld door de open deur. Daar is vader niet van gediend, zijn dochters zijn eerzaam, straks denken de mensen nog dat ze van lichte zeden zijn, hoeren zelfs.

De deur wordt voortaan uit voorzorg op slot gedaan.

De tweede nacht werpt Nicolaes zijn tweede buidel door het open venster. De Vader is niet minder verontwaardigd dan de eerste keer en je snapt dat ook het venster in het vervolg (’s nacht) goed gsloten blijft.

De derde keer werp Nicolaes de buidel door het ookgat/schoorsteen (hoe komt Nicolaes daar, is hij boven op het dak geklommen?); Nu is de vader ervan overtuigd dat God in het spel is, drie buidels, en de derde kwam als het ware uit de hemel gevallen, daarin moet de hand van God worden gezien.

Deze legende past niet enkel naadloos in onze Sinterklaastraditie…, 

waarbij Sint geschenken brengt via de schoorsteen na op de deur en ramen te hebben gebonsd…;

maar het sluit ook naadloos aan bij de tradities van Wodan en Oele…

die in deze tijd langs de huizen (deuren, vensters en oelegat) gingen om de de vruchtbaarheid van land (oogst) en huwelijk (kindertal) te begunstigen aan hen die hen gunstig stemden met gaven (stro voor het paard en peentjes) en als teken van zegen graantjes uit het al gedorste stro lieten vallen (pepernoten, geldstukken etc.) .

’t is maar één voorbeeld…,

maar ook de andere Sinterklaas-legendes over scholieren, soldaten, handelaars, dieven en zeelieden kennen een voor-christelijke pendant.

Zelfs ons (speculaas) vrijers en vrijsters passen zowel in de Christelijke als de voorchristelijk tradities. het zijn kortom diepgewortelde gebruiken waarvan vrijwel niemand meer precies kan achterhalen waar en hoe ze zijn ontstaan.

En dat geldt vor zowel de Sint zelf als zijn (doorgaans) zwarte begeleiders.

Dat Sinterklaas en Zwarte Piet iets te maken zouden hebben met oude Germaanse tradities is redelijk aannemelijk.

Wie op Internet rondneust op o.a. diverse Wikipedia-lemma’s komt daarbij niet veel verder dan de link tussen Sinterklaas en diens Pieten en  Wodan/Odin met diens volgers. Daarbij is relatief veel te vinden over de Noordse Odin-verering waarbij Odin (≈Wodan) onder andere begeleid werd door twee zwarte Raven (Huginn en Muninn), de link tussen Zwarte-Piet en deze raven wordt dan ook vaak maar deels zeker ten onrechte gelegd.

Onze Zwarte Piet heeft minder te maken met de Noordse traditie (dwz. de Scandinavische Wikinger-traditie) als wel met Ingvaeoonse/Istvaeoonse Mythologie (dwz. de West-Germaanse mythologie van 'onze' Friezen, Franken en Saksers).

De Scandinavische Odin-verering wijkt wat dat betreft toch weer wat af van 'onze' West-Germaanse Wodan-verering.

De verering van Oele is typisch Fries/Saksisch en West-Frankisch, en laat dat nu precies het gebied zijn waarin Piet met de roe al in de (vroege) middeleeuwen als (onzichtbare) gezel van de Sint is gaan optreden waar figuren als Krampus, Ruprecht etc, juist meer een Zuidelijker Alpine (Keltische) oorsprong hebben.

Nog wat achtergrond over onze Zwarte Piet (Oele) en andere Pieten en 'Piet-achtigen'
Waar komen Sint en Zwarte Piet vandaan...,
wie zijn ze...,
heten ze overal hetzelfde...,
doen ze overal hetzelfde...,
waarin wijkt de traditie in Nederland (de Fries/Saksisch/Frankische Noordzeekust van Noord-Frankrijk tot Denemarken) van St.Nicolaes-tradities en Midwinter-tradities elders in Europa & Azië?

Wie iets van 'onze’ Zwarte Piet wil begrijpen moet eigenlijk eerst eens op zoek gaan naar waar deze mythische figuur vandaan komt.

Al ver voor de huidige Pieten-discussie hadden wij in onze familie en echte Klaas-tik (waar m’n moeder en broer daar vanuit meer wetenschappelijke hoek er een deel van hun dagen mee hebben gevuld, m’n zus al onderwijzeres en ik als dombo), ik ben dus zwaar genetisch en cultureel-pedagogisch Klaas-belast .
Zeker sinds m’n 12de ben ik dan ook bewust van het feit dat de herkomst van ons Sinterklaasfeest verre van eenduidig is; En wat voor Sinterklaas geldt geldt zeker ook het meer verschijnsel Zwarte-Piet.

De historie van zowel de Sint als zijn Zwart-Piet gaan verder teug dan de historie van de de Heilige Nicolaes van Myra; in belangrijke mate is de traditie van zowel Sint als Zwarte-Piet voorchristelijk. 
Onze Zwarte-Piet mag dan oppervlakkig lijken op het verschijnsel van de Amerikaanse/USA Black-Faces te maken…; Feitelijk hebben beide verschijnselen weinig meer gemeen dan de kleur van de grimage van de vertolkers. 

Wel kun je stellen dat de huidige verschijningsvorm van Zwarte-Piet een 19de eeuws stempel draagt waarbij getracht is zowel de Boeman een menselijker gezicht te geven en daarmee gelijk twee vliegen in één klap te slaan door een emancipatoir verantwoord verhaal te kunnen brengen dat blanken niet verheven zijn boven ’negers’. Schenkmans goede bedoelingen werken nu averechts (mogelijk ook omdat we sinds de jaren ’70 minder zwarte en meer bruine Pieten hebben); Schenkman was vermoedelijk ook betrokken bij de eerste vertalingen van Heinrich Hoffmans Struwelpeter (Piet de Smeerpoets). Hierin komt Sinterklaas ook voor o.a. in deze vertelling: 2.4 Die Geschichte von den schwarzen Buben, waaraan we de diverse liedjes over Moriaan/Moriaantje te danken hebben.

Al met al is de huidige verwarring best te begrijpen: 
Onbegrijpelijk is echter dat zowel voor als tegenstanders van de huidige Zwarte-Piet niet of nauwelijks de moeite nemen de traditie te begrijpen. 
De tegenstanders grijpen (onterecht) naar 'ons' slavernijverleden…, 
veel voorstanders voelen aan dat dat niet klopt maar worden in het publiek debat niet of nauwelijks gevoed door enige cultuur-historisch houtsnijdende kennis over de oorsprong van de traditie.
Op zich is dat nog enigszins begrijpelijk ook; zeker de Germaanse-tradities staan sinds WO-II in een kwade reuk; Lees voor de grap Het Bureau van Voskuil maar eens dan snap je dat dat het ook nu nog lastig is de Sinterklaas en Zwarte-Piet traditie te duiden zonder dat er gelijk allerhande Nazi-gekkies mee aan de haal gaan of dreigen te gaan.

Arnold-Jan Scheer
In dat verband is de ruim 30-jarige zoektocht van Arnold-Jan Scheer heel interessant; 
Arnold-Jan Scheer is een journalist en documentairemaker die bij de wat oudere Nederlanders m.n. bekend zou kunnen/moeten zijn door het destijds zeer populaire NCRV-programma’s 'Showroom' en 'Paradijvogels'.
Maar naast zijn bekendere werk is hij de afgelopen (ruim 30) jaren de hele Wereld overgereisd op zoek naar de oorsprong van Sinterklaas en Zwarte-Piet.
Na jarenlange tegenwerking (volgens Scheer m.n. ook vanuit de omroepwereld, deze documentaire ligt daar blijkbaar zeer gevoelig en uitzending is onmogelijk gebleken) is onlangs zijn lange tv-documentaire/film (Wild Geraas) uitgebracht op DVD. 
Daarnaast heeft Scheer inmiddels ook een aantal zeer leesbare boeken geschreven over zijn zoektochten naar Sinterklazen, Sunderkloazen, Sunderums, Zwarte-Kloazen, Zwarte-Piet, Ruprecht, Krampus, en aanverwanten:
http://www.arnoldjanscheer.nl, http://zwartgemaakt.nl, http://www.wildgeraasdefilm.nl, Zwarte Sinterklazen...

Ook als je je verder niet zelf hebt verdiept in onderzoek in en naar allerhande oude geschreven bronnen…;

De conclusie die je na het lezen en zien van het werk van Scheer gerust kunt trekken is dat overal ter wereld vergelijkbare tradities zijn, met name rond de donkere dagen voor en na de jaarwisseling in de Indo-Europese tradities.

Onze 'eigen’ Sinterklaas-traditie is typisch Germaans van oorsprong maar zelfs tussen de verschillen 'Germaans/Keltische' tradities zitten flinke verschillen tussen onze streken NoordFrankrijk, de Nederlanden inclusief grote delen van het huidige Noordwest-Duitsland) aan de ene kant en de (licht/zwaar) afwijkende Sinterklaas-gebruiken in de Hoog-Duitse gebieden (inclusief de niet Duits-sprekende Alpen-gebieden), Scandinavië en Engeland; Maar overal speelt naast de Sint een zwarte/donkere duistere figuur (één van) de hoofdrol(len) met daarnaast nog een flink gevolg van andere duistere/mythische figuren. Dat de tradities zelfs verder terug gaan dan onze Europees Germaans/Keltische wortels en christelijk St.Nicolaes-vereringen wordt eens te meer duidelijk zodra je buiten Europa in Azië in het streng Islamitische Iran opeens bij de Noroez-viering de figueren Amu-Noroez en Hadje Firoesh tegenkomt. Ook die Noroez-traditie beperkt zich niet tot voormalig Perzië, ze is wijdverbreid in Centraal Azië en zelfs Pakistan en delen van India.

 

 

 

een vriendelijke groet,

Simon Koorn